خلاصه درس43
در این درس به یکی از فضیلت‌های مهم اخلاق اجتماعی یعنی حسن خلق پرداخته شد. در ابتدا اهمیت آن از دیدگاه قرآن کریم بحث و قلمرو آن مشخص شد. در بارة عمومیت قلمرو آن گفته شد که باید در برابر مردم کبر و بی اعتنایی نداشت. با مردم باید با زبان خوش سخن گفت. در آیات دستور داده شد که حتی با فرعون نیز باید نرم سخن گفت و در مقابل بدی باید نیکی کرد.
اهمیت و جایگاه حسن خلق در روایات به این شکل توضیح داده شد که حسن خلق وسیلة شباهت به پیامبراکرم(ص)، وسیله‌ای برای جذب مردم و نشانة ایمان کامل است. قلمرو حسن خلق در روایات نیز تعمیم داشت و مواردی که از آن استثنا شد یکی در جایی بود که حسن خلق منجر به تشویق خطاکار بر خطا شود، هم چنین از دوستی با کافران، دوستی با دشمن، دوستی با مخالفان خدا و رسول و یهود و نصاری نهی شد. البته این نهی‌ها به معنای نهی از حسن خلق نبود بلکه نهی از محبت قلبی بود و به کمک رسانی و خوشرفتاری با کفار دستور داده شد. در این میان تنها حسن خلق با کفار حربی مورد نهی قرار گرفت. در ادامه میان خوش خلقی و تملق فرق نهاده شد و رابطة مزاح با حسن خلق مورد بررسی قرار گرفت.در اخیر آثار و فواید حسن خلق و هم چنین راه‌های رسیدن به آن مورد بحث قرار گرفت.
خود آزمایی درس 43
1. قلمرو حسن خلق را در آیات مشخص نمائید.
2. از نظر قرآن کریم چگونه می‌توان بدی را با نیکی جواب داد؟
3. چگونه اخلاق وسیله‌ای برای جذب مردم می‌شود؟
4. موارد استثنا شده از قاعدة عام حسن خلق را ذکر نمائید.
5. قرائن تخصیص این قاعده را در آیات بیان نمائید.
6. آیا نهی از دوستی و محبت قلبی با برخی از افراد به معنای بداخلاقی کردن با آنها است؟ چرا؟
7. دلیل نهی از حسن خلق با کفار حربی را تبیین نمائید.
8. بین خوش خلقی و تملق چه تفاوتی وجود دارد؟
9. مزاح و شوخی با حسن خلق چه نسبتی با هم دارند؟
10. آثار و فوائد حسن خلق را بیان نمائید.
11. چه راه‌هایی برای کسب حسن خلق وجود دارد؟
